Beginpagina Geschiedenis Locatie Onderzoek Artikelen Contact


Evacués uit de kuststreek

Na de plotselinge ontruiming op 2 oktober 1942 heeft het kamp waarschijnlijk een paar maanden leeg gestaan. Vanaf eind december 1942 met onderbrekingen tot 1944, mogelijk zelfs 1945, zijn er evacués uit de kuststreken gehuisvest geweest, met name uit de omgeving van Katwijk en Noordwijk, Den Haag en Scheveningen. Het waren gezinnen die door de Duitsers in het kader van de bouw van de Atlantikwall uit hun huis verdreven waren.

Ansichtskaarten
Twee ansichtskaarten, die in deze periode vanuit Twilhaar zijn verstuurd, zijn inmiddels boven water gekomen. De eerste is verstuurd door de familie Den Dulk aan de familie Wieringa, Koningin Emmakade 169 in Den Haag. De tweede kaart is gestuurd naar R. ten Kley Jr. Naar diens woonplaats kunnen we slechts gissen, maar we denken dat er Woerden staat.

De laatste jaren hebben we wel enige namen van weten te verkrijgen van gezinnen, die verbleven in Twilhaar: familie Van Eik, Den Haag/Scheveningen, mevrouw Corsius en twee kinderen, Den Haag/Scheveningen, mevrouw Joosten en haar zoon uit Den Haag, mevrouw Groenewegen en haar dochter uit Den Haag/Scheveningen, familie Den Dulk, Den Haag, de heer en mevrouw Mes(s)lier uit Den Haag, echtpaar Mulder Den Haag/Scheveningen, mevrouw Brens met vier kinderen uit ??, mevrouw Hayes met twee kinderen, Den Haag, mevrouw Ketting met dochter en zoon uit Scheveningen, mevrouw Dirkje Vlieland-Haasnoot (Ma Dirkje) en kinderen uit Katwijk of Scheveningen, mevrouw De Vriesen drie dochters uit Castricum, mevrouw Annie Schouten-Steggerda uit Roelofarendsveen en familie Musch.

V1-lanceerbasis
Toen in 1943 in de buurt van werkkamp Twilhaar door de Duitsers een V1-lanceerbasis werd aangelegd, moest het gebied in de directe omgeving hiervan worden ontruimd. De gezinnen zijn toen onder andere tijdelijk overgebracht naar werkkamp Schaarshoek in Heino.

Bombardement van Nijverdal
Op de stralende lentedag van 22 maart 1945 cirkelden Britse oorlogsvliegtuigen zeker driemaal boven Nijverdal voor ze vlak voor de klok van vier uur hun bommen loslieten en het centrum van Nijverdal in een ware hel veranderden. Even later volgde een tweede aanvalsgolf. Er kwamen 73 mensen om het leven, talloze anderen raakten gewond en nog meer bewoners van de Grotestraat en de Rijssensestraat waren hun hele hebben en houden kwijtgeraakt.

Voor de gezinnen, die hun huis waren verloren, werd huisvesting gezocht en het werkkamp Twilhaar kon enkele van deze gezinnen onderdak bieden. Zo kwamen Nijverdallers terecht tussen Hagenezen en Scheveningers.

Het kamp heeft, mede door de rol die de beheerder van het kamp speelde in het verzet, ook huisvesting kunnen bieden aan joodse onderduikers. Vlak voor de bevrijding is in het kamp een joodse jongeman ter wereld gekomen.

Doorgang in Twilhaar
Niet alleen voor hen bood het werkkamp een tijdelijke oplossing. Er zouden meer groepen mensen om tal van redenen enige tijd in het Nijverdalse kamp verblijven: Duitse soldaten op doortocht naar andere bestemmingen, Canadese bevrijders, die er hun kampement hadden opgeslagen en teruggekeerde dwangarbeiders, die eerst zo goed als het kon medisch werden behandeld, voor ze terugkeerden naar bijvoorbeeld de Randstad.
Toen de laatste bewoners waren vertrokken, verloor het kamp zijn functie. De barakken werden in delen ontmanteld en aan opkopers verhandeld.